سرمقاله شماره بیست و پنجم فرهنگستان علوم. اسفند 1386 چاپ

سخن اول

در شماره پاییز نوشته بودم که در سعی خود برای نشان دادن اهمّیت تدوین طرح جامع علم و پژوهش و دشواری راه آن شکست خورده ام. در شرایطی که میان سیاست و مدیریت علم و دستورالعمل چاپ و انتشار مقاله اشتباه می شود، اندیشیدن به شرایط پیشرفت علم آسان نیست مع-هذا بعضی از استادان و دانشمندان متعجب شده اند که شکست اینجا چه وجهی دارد. وقتی بیشتر دانشگاهیان و دانشمندان کشور از طرح مسئله استقبال کرده اند و هیچ مخالفت متین و موجهی نشده است، چرا باید از شکست سخن گفت؟ شکست در زبان شعر و فلسفه معنائی غیر از معنای مشهور دارد. من هم آن را در یک عبارت فلسفی به زبان آورده ام. وقتی مقاله ای در باب سیاست علم نوشته می شود، وجهه ظاهر و حتی غالب آن اجتماعی و سیاسی است و البته در این مرتبه از بحث و نظر، پیروزی و شکست به معنی متداول مراد می شود و به این جهت تعجب دوستان موجه است اما من هرچه در این باب نوشته ام، نظر فلسفی بوده است. فلسفه در هیچ جا راه به پیروزی ندارد و در اندیشه پیروزی هم نیست. شاعر و فیلسوف دشمنی در برابر خود ندارند که قصد پیروزی بر او داشته باشند. آنها حتی وقتی طرح تسخیر طبیعت