صفحه اصلی سخنرانی
سخنرانی در نشست تجربه ایرانی مواجهه با علوم انسانی مدرن مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل

علم با نظر سیاسی ساخته نمی‌شود

علوم انسانی و فلسفه در کشور ما گرچه باهم بیگانه نبودند اما رفاقت و نسبتی هم باهم نداشتند. مرحوم استاد دکتر غلامحسین صدیقی به ما فلسفه یونان و جامعه شناسی درس می‌داد. در آن زمان هنوز علوم اجتماعی وجود نداشت؛ نه فقط دانشکده علوم اجتماعی نبود بلکه گروه‌های مربوط به این رشته هم بعدها تشکیل شد. در آن سال‌هایی که ما دانشجو بودیم، این رشته تنها در فلسفه تدریس می‌شد. عنوان «جامعه شناسی» (سوسیولوژی) نام عجیبی است که «آگوست کنت» آن را با ترکیب لفظ یونانی و لاتینی ساخت. مرحوم غلامحسین صدیقی هم به خوبی آن را به «جامعه‌شناسی» ترجمه کرده است. این رشته (علوم اجتماعی) در انگلستان و فرانسه قوام پیدا کرد، البته این را هم بگویم که این رشته در این کشورها در شرایط خاص قوام پیدا کرد. قوام پیدا کردند تا به حل تعارضات بپردازد.

 
سخنرانی در همایش سعدی و کنفسیوس مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل

سعدی به ایران قدیم توجه دارد

اینکه سعدی و کنفوسیوس چه نسبتی با هم دارند، ماجرایی دشوار و آسان است. دشوار از این جهت که جهان کنونی شرق را به دشواری می شناسد و تفسیری که از تفکر چینی و تفکر شرق دور به طور کلی می شود، تفاسیری است که جای حرف و بحث دارد یا لااقل برای من جای تامل دارد. اگر بخواهم بیان فلسفی این حرف را بگویم باید اشاره کنم که جهان متجدد از لایه های متفاوت تجدد، قرون وسطی، تفکر یونانی و... باید بگذرد تا به تفکر شرقی برسد و این مساله بسیار دشواری است. حکما هرجا باشند، هر وقت باشند و متعلق به هر دورانی باشند، در جایی به هم می رسند و هم زبانی پیدا می کنند. همه حکما، انبیا و متفکران و شاعران در عین اختلاف هایی که با یکدیگر دارند، در جایی با هم، هم زبانی پیدا می کنند. بنابراین ما می توانیم بین سعدی و کنفوسیوس هم هم زبانی ها ببینیم. 

 
سخنرانی در مراسم گرامیداشت روز جهانی آینده مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل

آینده نگری از لوازم مدرنیته است

آینده نگری کار کسانی است که در این رشته مهارت دارند. من نه آینده نگری می دانم و نه آینده نگر هستم. کار اهل فلسفه این است که بگویند چیزها چگونه ممکن می شود؛ یعنی از دلایل و امکان چیزها بگویم. بنابراین به حکم شغل علمی و معلمی فلسفه که دارم اگر بتوانم حرفی بزنم، چیزی که می توانم بگویم این است که؛ آینده نگری چیست؟ آینده نگری شرایطش چیست؟ و چگونه ممکن می شود؟

 
سخنرانی در مراسم گرامیداشت روز مهندس مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل

ایران همواره کشور علم بوده است

اینکه ما روز مهندس را جشن می‌گیریم و تبریک میگوییم و هدیه‌ کوچکی به مهندسان و استادان و دانشمندان برجسته مهندسی کشور اهدا می‌کنیم، نشانه احترام به علم و مهندسی است. ما در واقع علم را عزیز می‌‌داریم و اصولاً وظیفه فرهنگستان هم احترام و اعزاز علم است. استقبالی هم که از مراسم شده است نشان می‌دهد که نزد ما مثل همیشه علم عزت دارد هرچند که در کار پژوهش از مشکلات نباید چشم پوشید. روی هم رفته علم در کشور ما پیشرفت کرده و یکی از دلایل آن هم استعداد و علاقه دانشجویان و سابقه تعلق خاطر به علم است. این کشور همواره کشور علم بوده است

 
سخنرانی در مراسم رونمایی از آثار عماد افروغ مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل

ضرورت ارتباط فلسفه و علوم اجتماعی

مراسم رونمایی از دو کتاب «دیالکتیک و تفاوت» نوشته آلن نری با ترجمه عماد افروغ و «شرحی بر دیالکتیک روی بسکار» به قلم افروغ، سه شنبه ۲۷ بهمن در قالب هشتادمین نشست «راویان اندیشه» در فرهنگسرای اندیشه برگزار شد.رضا داوری اردکانی، رئیس فرهنگستان علوم و چهره ماندگار فلسفه کشورمان به عنوان یکی از میهمانان و سخنرانان در  این نشست حضور داشت. وی گفت: چندوقت پیش آقای دکتر افروغ این دو جلد کتاب را برای من فرستادند  ولی من بخاطر وقت کمی که داشتم و اینکه الان دیگر پیر شده ام و خیلی نمی توانم مطالعه کنم فرصت مطالعه کل اثر را نداشتم و فقط وقت کردم مروری بر روی آنها داشته باشم. با این حال خیلی خوشبختم که با شیوه فکری که جناب افروغ به آن توجه کردند و گسترشش دادند آشنا شدم. اینکه ایشان قصد دارند نظریان بسکار را به ملاصدرا تقریب کنند هم بسیار به جا و به حق است. به هر روی قصدمن صحبت درباره بسکار نیست چون همانطور که آقای افروغ هم اشاره کردند زبان بسکار بسیار سخت است ومن در مقامی نیستم که درباره آراء او بحث کنم.

 
سخنرانی در مراسم پنجاهمین سالگرد تاسیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل

به علوم انسانی اهمیت نمی دهیم

رضا داوری‌اردکانی، رئیس فرهنگستان علوم با انتقاد از پذیرفتن تقسیم‌بندی علوم از دیدگاه اروپاییان گفت: ما علم را از اروپا اقتباس کردیم بدون اینکه نیازش را بدانیم، ما با مساله به علم نگاه نکردیم در حالی که علم باید پاسخ مساله باشد، در غیر این صورت انبار کردن علم برای جامعه کاربرد ندارد. رضا داوری‌اردکانی، رئیس فرهنگستان علوم دوشنبه (21 دی‌ماه 1394) در مراسم بزرگداشت پنجاهمین سالگرد تاسیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی طی سخنانی با اشاره به تاریخ تاسیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی گفت: 50 سال پیش با کمک دکتر حجت و با مدیریت پدرانه مرحوم بروجردی پژوهشکده‌های کوچکی که در حوزه علوم انسانی فعال بودند، ادغام شدند.

 
سخنرانی در همایش بزرگداشت ابن هیم مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل

تاریخ علم، نقد گذشته است

خوشامد می گویم به استادان و همکاران و حضار گرامی و متشکرم از برگزارکنندگان و مخصوصاً از استاد گرامی آقای دکتر جواد صالحی که سمیناری برای بحث درباره مباحث نور و موقع و مقام تاریخی ابن هیثم بنیانگذار علم مناظر تشکیل داده اند. برگزاری این سمینار از چند جهت اهمیت دارد.  یکی اینکه ما نیاز داریم ابن هیثم را بیشتر بشناسیم و تا کنون چنانکه باید به او نپرداخته  ایم. در دوران جوانی من، ابن هیثم را مصری می خواندند. مصر هم سابقه تاریخی دارد و هم در زمان ابن هیثم حکمرانان آنجا به دانش اهمیت می داده اند، مع هذا مصر کانون علم و جایگاه دانشمندان بزرگ جهان اسلام نبود. بیشتر دانشمندان بزرگ آن زمان در همه علوم ساکنان سرزمین میان سیحون و دجله و فرات بودند. دارالعلم ها هم بیشتر در خراسان بود. درست است که خلفای فاطمی مروج علم بودند و مدرسه ازهر را تأسیس کردند اما به هر حال مراکز علم اسلامی در بخارا و مرو و طوس و نیشابور و ری و اصفهان و بغداد و بصره و ... بود.

 
داوری‌اردکانی در ششمین جایزه علمی علیمحمد کاردان مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل

احمدی حساب کتاب‌های «سمت» را دارد

مراسم اعطای ششمین جایزه علمی «استاد دکتر علیمحمد کاردان» و تجلیل از مقام علمی حجت‌الاسلام دکتر احمد احمدی، رییس سازمان انتشارات «سمت» با حضور غلامعلی حداد عادل، آیت‌الله مصطفی محقق داماد، رضا داوری اردکانی، محمد جوادی‌پور، محسن جهانگیری و  چند تن از چهره‌های فرهنگی و دانشگاهی کشور به همراه خانواده دکتر کاردان دوشنبه، 14 دی‌ماه در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد. سخنان حدادعادل را اینجا بخوانید.داوری اردکانی گفت: محضر دکتر احمدی، محضر والایی است. نزدیک 50 سال است که دکتر احمدی را می‌شناسم. محضر ایشان به هیچ عنوان خسته‌کننده نیست، زیرا بسیار باصفا و خوش‌خلق است. وی با بیان خاطراتی از حجت‌الاسلام احمدی اظهار کرد: هر دو علاقه‌مند به فلسفه هستیم. وی تلاش بسیاری برای چاپ کتاب‌های خوب و کاربردی در انتشارات «سمت» کرده و البته هیچ کتابی از این انتشاراتی را به کسی هدیه نمی‌دهد. وی حساب کتاب‌های نشر خود را دارد.

 
سخنرانی در همایش حکمت و معنویت مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل

 

ملاحظاتی درباره حکمت

حکمت علمی نیست که بتوان با تشخیص موضوع و ذکر مسائل و روش حد آن را معین کرد. ما حکمت را از آن جهت که می توانیم بهره ای از آن داشته باشیم یا به هر حال کسانی در طی تاریخ از آن بهره داشته اند، می شناسیم البته کسانی از اهل نظر و معرفت درباره حکمت و در وصف آن سخن ها گفته اند وقتی در وصف و بیان چیزی مطالب گوناگون گفته می شود باید درک آن بسیار دشوار باشد. مع هذا برای نزدیک شدن به معنی حکمت راه هایی وجود دارد یکی اینکه ببینیم کسانی که به نام حکیم خوانده می شوند چه وصف یا اوصاف مشترکی دارند زیرا قاعدتاً باید این وصف مشترک باشد که آنها را شایسته نام و عنوان حکیم کرده است. با کاربرد این روش معلوم می شود که فلسفه تمام یا جزئی از حکمت یا جزء لازم آن نخواهد بود زیرا در تاریخ کسانی چون سلیمان نبی و لقمان و لاتوتسه و کنفوسیوس و بوذر جمهر حکیم خوانده شده اند و در میان شاعران فردوسی و خیام و سنایی و ناصرخسرو و نظامی عنوان و لقب حکیم دارند.

 
خلاصه سخنرانی در سمینار علوم ریاضی و چالش ها مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل

علم جدید و جهان ریاضی

«من وظیفه داشتم و دارم که از طرف فرهنگستان علوم به مناسبت برگزاری این سمینار از دانشگاه تربیت مدرس و از همکاران عزیزم در فرهنگستان علوم و همه کسانی که در فراهم کردن مقدمات برگزاری سمینار و تهیه برنامه آن مشارکت داشته اند و مخصوصاً از استادان گرامی آقایان دکتر محمدزاده و دکتر رجالی تشکر کنم.علاقه داشتم و بی مناسبت نمی دانستم که بیشتر به عنوان مهمان در این سمینار شرکت کنم و چیزی در باب «فلسفه، منطق و ریاضیات» یا درباره جایگاه ریاضیات در نظام علم جدید بگویم. فشار کارهای گوناگون و مهمتر از آن ضعف پیری مرا از رسیدن به این مقصود بازداشت. پس به ذکر چند نکته در باب مقام ریاضیات در  جهان کنونی و درس ریاضی در مدرسه اکتفا می کنم:

 
<< شروع < قبلی 1 2 3 4 5 6 7 8 بعدی > انتها >>

صفحه 3 از 8