صفحه اصلی
سخنرانی در نشست «مواجهه سنت گرایان با مسائل فرهنگ معاصر» در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
شنبه, 29 اردیبهشت 1397 ساعت 08:48

سنت‌گرایان صد علم نیستند 

در ابتدا خوب است بدانیم که چیزی که از آن تحت عنوان سنت گرایی تعبیر می کنیم از کجا و کی به وجود آمده است. لفظ سنت گرایی در زمان رنسانس به وجود آمده است، اما پسوند «گرایی» را اولین بار آقای هوشیار استفاده کرد و دکتر آریان پور آن را گسترش داد. البته بنده اصلاً این لفظ را دوست ندارم و با آن تا به حال کنار نیامده ام؛ اگر چه امروزه از آن بسیار در کنار هر کلمه ای استفاده می شود. این تعبیر باعث شده تا ما سنت و مدرنیته را بد فهم کنیم.

 
سخنرانی در بیست و دومین همایش بزرگداشت ملاصدرا مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
شنبه, 29 اردیبهشت 1397 ساعت 08:46

فلسفه، پرستش و نیایش

به نظر من مسئله این نیست که فیلسوف نیایش می‌کند یا نمی‌کند، چون برخی فکر می‌کنند نیایش کار اهل ایمان و عشق و فلسفه کار اهل عقل است. زبان فلسفه، زبان آداب‌دانی و عقل است و این عقل بنیادی دارد که این آغاز، آغاز همه چیز مثل آغاز علم و وجود است. نکته‌ای که مهم است، این است که ما معمولاً به آنی که در ما اتفاق می‌افتد، توجه نداریم درحالی‌که همه چیز به آن ربط دارد. فیلسوف هم سخن فلسفی را از آنجا یاد می‌گیرد. برخی می‌پرسند آیا فلاسفه اهل نیایش و دعا هستند؟ در پاسخ باید گفت «برخی فیلسوفان الهی هستند و برخی هم الهی نیستند. در تاریخ فلسفه اولین کسانی که به نیایش توجه کردند، رواقیون بودند. آنها جمع دین و فلسفه را مطرح کردند. اساس نیایش این است که من، فقیر اِلی‌الله هستم.

 
پیام دکتر داوری اردکانی به همایش «فلسفه، دین و علم در زیست جهان اسلامی» در شهر وین مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
چهارشنبه, 23 اسفند 1396 ساعت 13:39

فلسفه اسلامی و ارتباط ایران و اروپا

بسیار خوشوقتم که فرصت یافته ام نکته ای چند در باب گذشته و آینده وضع میان‌فرهنگی فلسفه دوره اسلامی با تأکید بر تفاوت های این فلسفه با فلسفه استادان یونانی بنیانگذار فلسفه بیان کنم. کاش می توانستم در مجلس گرامی شما حاضر شوم و ملاقات به یاد ماندنی با پروفسور گئورگ اشتنگر را تجدید کنم و از محضر ایشان و دیگر استادان و صاحبنظران شرکت کننده در کنفرانس بهره مند شوم. می دانیم که فلسفه منشأ چه تحول بزرگی در تاریخ بشر بوده و اثر بزرگی در نزدیک شدن فرهنگ ها به یکدیگر و ظهور فرهنگ جهانی داشته است. درست است که اندیشه تاریخی در آغاز تفکر فلسفی جایی نداشته و در این اواخر و در دوره جدید ظاهر شده است اما فلسفه از آغاز، به زمان و تاریخ و فرهنگ تعلق داشته است. به آثار افلاطون و ارسطو نظر کنیم تا دریابیم که تفکر آنان اشکارا ناظر به پایدیای یونانی برای طرح بهترین نحوه زندگی در بهترین مدینه ممکن بوده است. اگر ارسطو گفت الهیات اشرف علوم است زیرا که بی سودترین آنهاست، نمی خواست بگوید که الهیات با وجود و زندگی بشر نسبت ندارد، بلکه نظرش این بود که کمال آدمی نه در سود و سودا، بلکه در گذشت از آنهاست. علم در نظر فیلسوف دانستنی های پراکنده و جدا از یکدیگر نیست، بلکه یک وحدت است و این وحدت از بالاترین تا پست ترین مراتب وجود را در بر می گیرد.

 
سخنرانی در نشست «ما و علوم انسانی» در پردیس دانشگاه علامه طباطبایی مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
سه شنبه, 15 اسفند 1396 ساعت 08:04

تکلیف مان با علوم انسانی مشخص نیست

حدود بیست سال است که علوم انسانی به تدریج مسأله ما شده است. علوم انسانی مربوط به جهان مدرن است. این که ما جهان مدرن را تأیید نمی کنیم، یک چیز است اما اینکه جهان فعلی یک جهان مدرن است،  چیز دیگری است. به عنوان مثال ما سکولاریسم را قبول نداریم اما نظم جهان سکولار است، بنابراین اگر قرار باشد هر چیزی را قبول نداریم بگوییم وجود ندارد، گرفتاری ایجاد می شود. لذا یا چیزی که هست تصدیق و یا اگر نمی خواهیم باشد برایش چاره اندیشی می کنیم. در مواضع عمل وقتی بین دوراهی قرار می گیریم باید کاری را انجام دهیم که می توانیم انجامش ندهیم. من مطلقاً مجبور نیستم همانطور که مطلقاً مختار نیستم. مثلا بنده اختیار پرواز ندارم و یا مثلاً اختیار یک شبه دانشمند شدن را ندارم. جهان جدید امکان هایی دارد که با امکان های جهان قدیم متفاوت است. جهان جدید نظم معین، انسانی و دقیق ندارد ولی نظام های قدیم از نحوه ای از ثبات برخوردار بودند. آداب و رسوم، ترتیبات و نحوه معاش در جهان قدیم ثابت بود. امروز جوانی که ۲۰ ساله است در فضایی زندگی می کند که با فضای به دنیاآمدنش زمین تا آسمان فرق دارد. جهان در این ۲۰ سالی که او به دنیا آمده، دگرگون شده است. جهان مدرن، جهان نو شونده و متحول شونده است.

 
سخنرانی در افتتاحیه همایش گرامیداشت روز جهانی آینده مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
سه شنبه, 15 اسفند 1396 ساعت 08:00

هیچ زمانی برنامه هماهنگ توسعه کشور نداشته‌ایم

استاد دکتر رضا داوری اردکانی رئیس فرهنگستان علوم در افتتاحیه همایش گرامیداشت روز جهانی آینده، ضمن تشکر از آقای دکتر اسحقا جهانگیری معاون اول رئیس جمهوری و رئیس هیئت امنای فرهنگستان ها بابت تشریف فرمایی در فرهنگستان و حضور در جمع دانشمندان و نخبگان و نیز تشکر از آقای دکتر منصور غلامی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، در ابتدای سخنان خود در مورد فرهنگستان علوم و سختار آن و نیز مرکز مطالعات علم و فناوری فرهنگستان علوم که بانی این همایش است توضیحاتی بیان کرد. دکتر داوری اردکانی در ادامه سخنانی با موضوع آینده ایراد کرد و بر ساختن آینده و تدوین برنامه توسعه هماهنگ تأکید نمود و گفت: در صورتی که آینده را نسازیم، اکنون را تکرار می‌کنیم.

 
پاسخ دبیرخانه هم‌اندیشی علم‌دینی به نامه رضا داوری اردکانی مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
سه شنبه, 15 اسفند 1396 ساعت 07:53

ما چه می گوئیم؟

به نام خدا

دبیرخانه هم اندیشی علم دینی توسط جمعی از دانشجویان و طلاب که نزدیک به پانزده سال دغدغه «مطالعه نقّادانه و گفتگوی همدلانه» پیرامون «مساله علم دینی» و «پرسش از نسبت دین و علم»  را دنبال می‌کنند تشکیل شده و از سال ۱۳۹۵ آغاز به فعالیت کرده است. این دبیرخانه در تاریخ ۱۳۹۶/۱۰/۱۵ نامه‌ای خطاب به استاد ارجمند دکتر رضا داوری اردکانی ارسال کرد و در ضمن نامه از ایشان درخواست شده بود که یکی از شاگردان جوان خود را به دبیرخانه معرفی نمایند تا در نخستین نشست هم‌اندیشی علم‌دینی به تقریر دیدگاه ایشان در خصوص علم‌دینی بپردازد. این هم‌اندیشی ۹ تا ۱۱ اسفندماه ۱۳۹۶ و با حضور نمایندگان مؤسسات فعال در عرصه علم دینی و همچنین شاگردان جوان اساتید مطرح در این عرصه برگزار خواهد شد. دکتر داوری بزرگواری کرده و ترجیح دادند در ضمن نامه‌ای به بیان علت عدم مشارکت خود در این هم‌اندیشی بپردازند. دبیرخانه هم‌اندیشی علم‌دینی ضمن تشکر از بذل عنایت استاد و آرزوی بهروزی و سلامت برای ایشان، به رسم ادب، مطالبی را در پاسخ به نامه ارزشمند ایشان تقدیم می‌کند که به پیوست تقدیم می‌شود.

دبیر هم‌اندیشی علم‌دینی

علی محمّدی

۱۳۹۶/۱۲/۷

 
سخنرانی در نشست خرد و توسعه عصر در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
سه شنبه, 15 اسفند 1396 ساعت 07:49

خرد توسعه، خرد هماهنگ ساز و سازنده است

توسعه مطلبی نیست که فقط اهل فلسفه به آن پرداخته باشند. مباحث مربوط به توسعه نیافتگی بیش از هر جای دیگری باید در خود کشورهای توسعه نیافته مطرح و بررسی شود. راه توسعه یعنی راه ساختن جهانی که مدیر و مدبرش بشر است. راه جهانی که با عقل خاصی ساخته و اداره می شود؛ گاهی فلان متکلم را سرزنش می کنیم که حرف مخالف علم زده است اما باید دقت داشته باشیم که علم به معنای چیزی که امروز وجود دارد در حدود ۳۰۰، ۴۰۰ سال است که به وجود آمده علم امروزی دنباله علم یونانی نیست بلکه طرح تازه ای است که در قرن ۱۷ به وجود آمده و تا قبل آن هم وجود نداشته است ما این علم تازه را از اروپا گرفته ایم. راه توسعه راه اروپایی است چون اروپا راه توسعه را گشوده است. ما اصطلاح توسعه نیافته را در نسبت به غرب متجدد به کار می بریم وگرنه ایران زمان غزنوی، صفوی و ... نه توسعه یافته بوده و نه توسعه نیافته چون اصلا بحث توسعه مطرح نبوده است.

 
پاسخ رضا داوری اردکانی به دعوت دبیرخانه هم اندیشی اسلامی مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
سه شنبه, 01 اسفند 1396 ساعت 17:17

علم ماهیتی متفاوت با دین دارد

چندی پیش دبیرخانه هم اندیشی اسلامی مستقر در مرکز نوین علوم اسلامی در شهر قم از استاد دکتر رضا داوری اردکانی رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران برای حضور و سخنرانی در نشستی دعوت کرده بود. اما ایشان در این هم اندیشی شرکت نکرد و با صدور پیامی سرگشاده به این دعوت پاسخ داد. داوری اردکانی در این پیام با لحنی صریح تر اعتراض خود را نسبت به بدفهمی های صورت گرفته در باب اسلامی شدن علوم انسانی اعلام کرد.متن نامه رئیس فرهنگستان علوم به این شرح است: باسمه تعالی؛ دبیرخانه محترم هم اندیشی اسلامی، باسلام و درود، از دعوتی که فرموده اید، تشکر می کنم. متأسفانه من توفیق شرکت در نشست علم دینی و علوم انسانی اسلامی ندارم. کسی را هم نمی توانم به عنوان نماینده معرفی کنم. این بحث چنانکه توجه دارید سی سال است که به نتیجه نرسیده است و به نظر نمی رسد که در آینده نیز به نتیجه ای برسد.

 
سرمقاله جدید رضا داوری اردکانی در نشریه فرهنگستان علوم درباره چیست؟ مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
پنجشنبه, 12 بهمن 1396 ساعت 11:49

توسعه یافتگی و توسعه نیافتگی

استاد دکتر رضا داوری اردکانی در سرمقاله شماره شصت و چهارم نشریه فرهنگستان علوم که به تازگی منتشر شده است بار دیگر به بحث پراهمیت تجدد و نسبت آن با تاریخ ما پرداخته است. ناگفته پیدا است که مهمترین مسئله تاریخ تجدد ما از منظر داوری اردکانی معطوف به توسعه است. کما اینکه او وضع معاصر ما را نیز ذیل مفهوم فکری توسعه نیافتگی تحلیل و تبیین می کند. رئیس فرهنگستان علوم در بخش آغازین سرمقاله خود می نویسد: « توسعه‌یافتگی مقدمات و سوابقی می‌خواهد و کشورهایی که در زمان ما این سوابق را نداشته‌اند نمی‌توانند توسعه‌یافته باشند. نکته‌ای که توجه به آن ضرورت دارد اینست که توسعه‌یافتگی و توسعه‌نیافتگی در تاریخ جدید معنی دارد یعنی به طور کلی نمی‌توان گفت که هر نظم زندگی هر وقت که بوده اگر مثلاً شباهتی به نظم اروپای غربی نداشته توسعه‌نیافته بوده است. به تمدن‌های قدیم صفت توسعه‌نیافته نمی‌توان داد. تقابل توسعه‌نیافته با توسعه‌یافته به اصطلاح اهل منطق، تقابل عدم و ملکه است. در تقابل عدم و ملکه موضوعی که متصف به صفتی می‌شود یا صفتی از آن سلب می‌شود باید شأنیت احراز آن صفت را داشته باشد.» مشروح مقاله بلند استاد دکتر رضا داوری اردکانی را از طریق لینک زیر مطالعه کنید

خردِ پیشرفت و توسعه

 
انتشار مقاله داوری اردکانی در کتاب زندگینامه ابراهیمی دینانی مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
چهارشنبه, 20 دی 1396 ساعت 13:28

اندیشیدن به غرب

استاد دکتر رضا داوری اردکانی مقاله ای را برای انتشار در کتاب زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی استاد دكتر غلامحسين ابراهيمي ديناني در اختیار انجمن آثار و مفاخر فرهنگی دادند که در کنار مقالات دیگر چندی پیش در ارج نامه ایشان منتشر شد و در مراسمی از آن رونمایی شد . رئیس فرهنگستان علوم در ابتدای مقاله خود نوشته است: «اگر نوشته لايق مقام او نيست، چه كنم كه بيش از اين استطاعت ندارم، اما سعي كرده‌ام چيزي براي دوست بنويسم كه مناسب باشد. ما دو دوست و همكار، همواره با هم، همدلي‌ها و هم‌سخني‌ها داشته‌ايم و گاهي هم در بعضي مسائل متفاوت مي‌انديشيده‌ايم و نظر داشته‌ايم. از جمله چيزهايي كه من مي‌گفته‌ام و مقصودم در اجمالِ گفته گُم مي‌شده است، انتساب فلسفه به يونان يا يوناني دانستن فلسفه است.  در اين مقاله توضيح داده‌ام كه مراد من از «يوناني دانستنِ فلسفه» چيست. در ادامه می توانید متن کامل مقاله را از لینک زیر مطالعه کنید

 

چرا به غرب و دربارۀ غرب می‌اندیشم

 
<< شروع < قبلی 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 بعدی > انتها >>

صفحه 3 از 26